چهارشنبه, 10 آذر 1400

    معاونت زمين شناسي گسترشي

    معرفي ادارات و واحدهاي تابعه

    معرفي ادارات و واحدهاي تابعه:

    معاونت زمين‌شناسي مناطق نفتخيز جنوب شامل سه اداره عمليات زمين‌شناسي، مطالعات‌ زمين‌شناسي و زمين‌شناسي بنياني و سه واحد امور مكانيزه ، نقشه‌كشي و برجسته‌نگاري (كه از سال 1382 تحت نظارت امور مكانيزه قرار گرفت) و امور اداري و خدمات مي‌باشد.

    اين معاونت در قلمرو وسيعي از جنوب غرب كشور فعاليت دارد كه حدود 85 درصد ذخائر نفتي كشور را در بر مي‌گيرد و به عبارتي بيش از 90 ميدان نفتي و ساختمان زمين‌شناسي و2200 حلقه چاه را شامل ميگردد.

    اهم فعاليت‌هاي معاونت زمين‌شناسي شركت متبوع، در محدوده مناطق نفتخيز جنوب عبارتست از:

    1-         تعيين محل چاهها جهت انجام حفاري

    2-         تهيه برنامه پيش‌بيني و توصيه زمين‌شناسي چاهها

    3-         كنترل زمين‌شناسي چاههاي در حال حفاري

    4-         تهيه گزارش نهائي چاهها

    5-         مطالعات و بررسي‌هاي زمين‌شناسي مخازن

    6-         مطالعات و بررسي‌هاي زمين‌شناسي ناحيه‌اي

    امور فوق در ارتباط با چاههاي توليدي و احياناً توصيفي و توسعه مخازن نفتي شناخته شده مي‌باشد كه اطلاعات حاصل از حفاري چاهها علاوه بر اينكه در هر چه بيشتر شدن اطلاعات زيرزميني طبقات كمك مي‌نمايد.  در امر اكتشاف هيدروكربوري نيز نقش خاص دارد بطوريكه از آنها در شناسائي مناطق و يا ساختمانهاي زمين‌شناسي زيرزميني جديد و يا اعماق پائين‌تر اكتشافي كمك مي‌گيرند.

    الف-     اداره عمليات زمين‌شناسي

    در حال حاضر اداره عمليات با 83 سمت زمين‌شناسي و در همين حدود سمت آزمايشگر كنترل و نظارت كليه فعاليتهاي عمليات زمين‌شناسي را در چاههاي نفت و گاز محدوده عملياتي مناطق نفتخيز بر عهده داشته و داراي بخش‌هاي زير مي‌باشد:

    1-      كادر ستادي عمليات زمين‌شناسي، شامل 8 نفر زمين‌شناس مجرب است كه در قالب چهار ناحيه عملياتي بر كليه امور زمين‌شناسي چاههاي در حال حفاري مناطق نفتخيز نظارت ، كنترل و سرپرستي دارند و در تماس و تبادل‌نظر دائم با زمين‌شناسان اقماري مستقر در دكلها مي‌باشند.amilat2.jpg

    اين گروه با دريافت روزمره كليه اطلاعات از چاههاي در حال حفاري زمين‌شناسان مستقر در دكلهاي حفاري را در انجام هرچه بهتر و ايمن‌تر وظائف محوله راهنمائي نموده و در تمام ساعات شبانه روز آماده تبادل اطلاعات با زمين شناسان سرچاهي و ارائه رهنمود به آنها ميباشند. 

    در پايان حفاري هرچاه و پس از دريافت كليه مدارك به تصحيح آنها پرداخته و در نهايت گزارش نهائي چاههاي تحت مسئوليت خويش را تهيه مي‌كنند.

    زمين شناسان ستادي همچنين وظيفه دارند درصورت نياز و در مواقع بحراني كه ابهامات زمين شناسي زيادي مشاهده گردد ، در محل چاه حضور يافته و شخصا" كنترل عمليات زمين شناسي چاه مربوطه را در دست بگيرند.

    2-      كاذر زمين شناسي اقماري ، متشكل از حدود 68 زمين شناس با مدرك تحصيلي كارشناسي و كارشناسي ارشد ميباشد كه به دكلهاي در حال فعاليت در حوزه عملياتي مناطق نفتخيز اعزام شده و بصورت شبانه روز با حضور در محل چاه بر كليه امور زمين‌شناسي نظارت مي‌نمايند.

    عمده وظايفي كه توسط اين زمين شناسان انجام ميشود عبارتند از :

    1-2-     تعيين سرسازندها و سربخش‌هاي زمين شناسي با استفاده از نمونه‌هاي اخذ شده از چاه و از طريق بررسي‌هاي ميكروسكوپي و ماكروسكوپي.

    2-2-     تعيين نقاط جداره گذاري جهت جدانمودن افقهاي پرفشار و كم فشار با استفاده از نشانه‌هاي زمين شناسي (Geological Markers).

    3-2-     نظارت بر عمليات نمودارگيري به هنگام برداشت نمودارهاي انحراف چاه ، پرتوگاما و صوتي.

    4-2-     نظارت بر آزمايش ساق مته (DST) ، ثبت نتايج و گزارش به ستاد.

    5-2-     كنترل و نظارت به هنگام مغزه‌گيري ، انتخاب نمونه‌هاي مورد نياز و توصيف مغزه‌ها و ثبت كليه اطلاعات در فرمها و نمودارهاي مربوطه.

    6-2-     رسم نمودار ترسيمي چاه ، تكميل فرمهاي توصيف نمونه و مقاطع نازك و نهايتا" ارسال گزارش رايانه‌اي و راديوئي روزانه به ستاد اداره عمليات زمين شناسي با بهره‌گيري از اطلاعات ياد شده در بندهاي فوق.

    3-      واحد طراحي ، علامتگذاري و برنامه نويسي ، اين گروه شش نفره مسئوليت تهيه برنامه‌هاي پيش بيني و توصيه زمين شناسي چاههاي توصيفي و توليدي اعم از عمودي ، جهت دار و افقي را برعهده داشته و بدليل طبيعت كاري و با توجه به مسئوليتهاي خويش در تماس دائم و مستمر با عمليات مخازن و مهندسي حفاري مي‌باشند.

    عمده وظائف اين گروه را ميتوان بشرح زير خلاصه نمود :

    1-3-     بررسي فرمهاي پيشنهاد حفاري چاه (Well Proposal) با همكاري عمليات مهندسي مخازن و ارائه ديدگاهها و رهنمودهاي زمين شناسي به منظور دستيابي به اهداف تعيين شده.

    2-3-     تكميل قسمتهائي از فرم پيشنهادي حفاري چاه شامل اطلاعات ساختماني ، ابهامات ساختماني و داده‌هاي ژئوفيزيكي.

    3-3-     علامتگذاري محل چاه برروي زمين به همراه گروهي متشكل از نقشه‌بردار ، مهندس ساختمان و ايمني.

    4-3-     تهيه برنامه پيش بيني و توصيه زمين شناسي براي چاههاي توصيفي و توسعه‌اي اعم از عمودي ، جهت دار و افقي.

    5-3-     بررسي ميكروسكوپي و ماكروسكوپي نمونه‌هاي ارسالي از شركتهاي كارون ، مارون، گچساران ، آغاجاري و مسجدسليمان از چاههاي در حال توليد به منظور تعيين جنس و منشاء نمونه‌هاي ارسالي ، تهيه پاسخ كتبي و ارسال به شركت مربوطه.

    6-3-     پيگيري مسائل روزمره چاههاي در حال حفاري و تماس مستمر با مهندسي حفاري و عمليات مخازن و ارائه راهكار و رهنمود و يا درصورت لزوم انجام تصحيحات در برنامة زمين شناسي چاههاي در حال حفاري.

    ب-                    اداره مطالعات زمين‌شناسي

    اداره مطالعات زمين شناسي با داشتن 32 سمت سازماني مسئوليت مطالعات زمين‌شناسي (مقدماتي ، نيمه تفضيلي و تفضيلي) تمامي مخازن نفتي و گازي در سطح مناطق نفتخيز جنوب و همكاري با ادارهmotaleat1.jpg ارزيابي مخازن در انجام مطالعات جامع مخازن نفتي و گازي را عهده‌دار ميباشد.

    مطالعات مزبور شامل زون‌بندي طبقات مخزن براساس خواص سنگ‌شناسي و پتروفيزيكي با استفاده از نمودار الكتريكي شاخص تخلخل، مقاومت و ساير نمودارها و همچنين نتايج آزمايشگاه تخلخل مغزه‌ها و تراوائي ميباشد.

    تهيه نقشه‌هاي چينه‌اي، نمودارهاي سنگ‌شناسي و تطابق آنها منجر به تشخيص و تفكيك بخشهاي بهره‌ده و متراكم ميشود.  بررسي چگونگي عملكرد شكستگي‌هاي مخازن و مطالعه عوامل تغييرات سنگ‌شناسي، دياژنتيك رخساره‌ها در يك ميدان و ترسيم نقشه‌هاي هم ضخامت و هم تخلخل و تهيه نقشه‌هاي جديد منحني‌هاي همتراز زيرزميني در افق و زونهاي مختلف از زمره فعاليت‌هاي اداره مطالعات زمين‌شناسي است.

    همچنين بررسي، مطالعه، جمع‌آوري كليه اطلاعات موجود در مورد مغزه‌هاي گرفته شده و يا برنامه‌ريزي شده و ساير امور مربوط به مغزه‌ها در محدوده مناطق نفتخيز جنوب و مطالعات زمين‌شناسي ناحيه‌اي بر روي گسترش سنگهاي مخزن و پوش سنگ و تهيه مدل زمين‌شناسي مخزن با استفاده از نرم‌افزار (RMS) از وظايف ديگر اين اداره مي‌باشد.

    عمده‌ترين مسئوليت‌هاي اين اداره شامل موارد زير ميباشد:

    1-         پيگيري مواردي از كارهاي زمين‌شناسي چاههاي جديد.

    2-        تهيه و تصحيح و تكميل نقشه‌هاي منحني همتراز زيرزميني در افقهاي مختلف.

    3-         انجام محاسبات انحراف چاه با استفاده از نمودارهاي CDR، SHDT و اطلاعات MWD.

    4-        زونبندي چاههاي جديد در افقهاي مختلف.